الفصل الأوّل‌فى انقسام الوجود إلى المستقل والرّابط تقسيم موجود به مستقل و رابط متن ينقسم الموجود الى ما وجوده . . . بالطرفين رابطاً بينهما . ترجمه موجود تقسيم مىشود به موجودى كه فى نفسه هست ، و ما آن را وجود « 1 » مستقل « 2 » يا محمولى يا نفسى مىناميم . و به وجودى كه فى غيره هست ، و ما آن را موجود رابط مىناميم . توضيح مطلب اين‌كه ما قضاياى خارجيّه‌اى داريم كه موضوع و محمولشان منطبق با خارج است ، مانند « زيدٌ قائمٌ » و « الانسان ضاحكٌ » و نيز مركبات تقييديّه‌اى است كه مأخوذ از قضاياى فوق هستند ، مانند « قيام زيد » و « ضحك انسان » . بين اطراف اين نوع قضايا چيزى مىيابيم كه نامش را نسبت و ربط مىگذاريم ، كه آن را در موضوع يا محمول تنها يا موضوع با محمولى ديگر يا محمول با

--> ( 1 ) . اين وجود را وجود محمولى مىگويند ، زيرا در هليات بسيطه محمول قرار مىگيرد مانند الانسان موجود و از آن‌رو كه حيث فى نفسه دارد آن را وجود نفسى مىگويند ( 2 ) . حكيم سبزوارى مىگويد : مشهور به اين وجود وجود رابطى مىگويند ، ولى بهتر آن است كه آن را وجود رابط نام گذاريم تا فرق باشد ميان او و ميان اعراض كه او را وجود رابطى نامند ؛ شرح منظومه ، ص 61 - 62